Esperanto/I gradi degli aggettivi e degli avverbi

Wikibooks, manuali e libri di testo liberi.

In questa parte sono indicati i gradi comparativo (confronto), e superlativo (massima elevazione) degli aggettivi e degli avverbi.

Indice 1 Comparativo 1.1 Comparativo di maggioranza 1.2 Comparativo di minoranza 1.3 Comparativo di uguaglianza 2 Esercizi sul comparativo 3 Superlativo 3.1 Superlativo assoluto 3.2 Superlativo relativo di maggioranza 3.3 Superlativo relativo di minoranza 4 Esercizi sul superlativo 5 Esercizio: traduzione

[modifica] Comparativo

Il comparativo viene utilizzato quando si confrontano due persone o cose, e può essere di maggioranza o di minoranza.

[modifica] Comparativo di maggioranza

Il comparativo di maggioranza è usato per confrontare una cosa con un'altra, e la qualità è più ... di, che in esperanto si esprime con pli ... ol.
Alcunni esempi:

• Tiu ĉi pako estas pli peza ol la alia. = Questo pacco è più pesante dell 'altro.
• La fero estas pli utila ol la oro. = Il ferro è più utile dell'oro.
• Marko estas pli inteligenta ol studema. = Marco è più intelligente che studioso.
• Se vi ankoraŭ manĝas, vi fariĝos pli larĝa ol longa. = Se mangi ancora, diventerai più largo che lungo.
• Vi havas pli da pomoj ol mi. = Tu hai più mele di me.
• Ĉu li trinkis pli ol unu glason da vino? = Egli ha bevuto più di un bicchiere di vino?

• Du homoj povas pli multe fari ol unu. = Due uomini possono fare molto più di uno.
• La gepardo kuras pli rapide ol la leono. = Il ghepardo corre più velocemente del leone.
• Mi amas ŝin pli ol antaŭe. = Amo lei più di prima.

• Mi volus rigardi ĝin de pli proksime. = Vorrei guardarlo da più vicino. (Secondo termine di paragone sottinteso)

[modifica] Comparativo di minoranza

Esattamente come il comparativo di maggioranza, è usato per confrontare una cosa con un'altra, ma la qualità è meno ... di, che in esperanto si esprime con: malpli...ol

• Tiu ĉi pako estas malpli peza ol la alia. = Questo pacco è meno pesante dell 'altro.
• La lupo estas malpli ruza ol la vulpo. = Il lupo è meno astuto della volpe.
• Karlo estas iom malpli forta ol Petro. = Carlo è un po' meno forte di Pietro.
• 3+3 (tri plus tri) estas malpli ol 2+5 (du plus kvin). = 3+3 è meno di 2+5.
• Mi havas malpli da pomoj ol vi. = Io ho meno mele di te.
• La nombro kvar estas malpli granda ol la nombro sep. = Il numero quattro è meno grande del numero sette.
• Pasis malpli ol unu horo. = È passata meno di un'ora.

• Jacopo studas malpli bone ol Roberto. = Jacopo studia meno bene di Roberto.

[modifica] Comparativo di uguaglianza

Usato per confrontare una cosa con un'altra, e la qualità è uguale:così... come..., tanto ... quanto.

• Il comparativo di ugualianza si esprime con: (tiel)...kiel, (tiom)...kiom...
• Tiu ĉi pako estas (tiel) peza kiel la alia. = Questo pacco è (tanto) pesante quanto l'altro.
• Henriko estas tiel diligenta kiel la fratino, sed malpli inteligenta ol ŝi. = Enrico è diligente come la sorella, ma meno intelligente di lei.
• Kamila estas tiom saĝa, kiom bela. = Camilla è tanto saggia quanto bella.
• 2+4 (du plus kvar) estas tiom, kiom estas 7-1 (sep minus unu). = 2+4 è tanto quanto è 7-1.
• Li havas tiom da pomoj kiom vi. = Egli ha tante mele quante tu (ne hai).

• Ili manĝas tiel rapide, kiel malbone = Mangiano tanto velocemente quanto male.

[modifica] Esercizi sul comparativo

Tradurre le frasi seguenti:

• Sabrina è più bella di Luisa.
• La storia è interessante quanto la letteratura.
• La campagna è meno rumorosa della città.
• Tre amici sono migliori (più buoni) che uno.
• Lei è intelligente quanto bella.
• Il nuovo professore è tanto simpatico quanto il vecchio.
• La luna è meno luminosa del sole.

[modifica] Superlativo

Massimo grado di elevazione dell'aggettivo o dell'avverbio. Per il superlativo relativo di maggioranza o di minoranza si usa la preposizione el, che come visto nella lezione sulle preposizioni, è la proposizione usata per indicare provenienza da un gruppo (infatti il superlativo confronta uno o più oggetti con un gruppo più ampio).

[modifica] Superlativo assoluto

Il superlativo assoluto indica quando una qualità viene elevata, ma non si fanno confronti. In italiano si fa precedere con "molto", si pone il suffisso "-issimo/a" o si ripete l'aggettivo più volte.

• In esperanto, il superlativo assoluto si forma facendo precedere l'aggettivo da tre, che significa molto, assai.
• Via filino estas tre gracia. = Vostra figlia è molto graziosa (graziosissima).
• Diamantoj estas tre duraj. = I diamanti sono assai duri (durissimi).
• Li estas tre okupita. = Egli è molto occupato (occupatissimo).

• Paola laboris tre peze. = Paola ha lavorato molto duramente.

[modifica] Superlativo relativo di maggioranza

Il superlativo relativo di maggioranza viene usato per confrontare una cosa con molte altre, indicando la qualità di essere il più ... (di/tra) ..., chei n esperanto si trauduce con: la plej... (el):

• La hundo estas la plej bona el la amikoj de la homo. = Il cane è il più buono (migliore) degli amici dell'uomo.
• Johano estas la plej inteligenta el miaj amikoj. = Giovanni è il più intelligente dei miei amici.
• Marko estas la plej bona lernanto (el la lernantoj) de nia lernejo. = Marco è il più buono (migliore) studente (tra gli studenti) della nostra scuola.
• La reĝino estas la plej potenca peco (el la pecoj) sur la ŝaktabulo. = La regina è il pezzo più potente sulla scacchiera.

• Ili dancis la plej gracie el la aliaj. = Loro hanno ballato più graziosamente tra gli altri.

[modifica] Superlativo relativo di minoranza

Usato per confrontare una cosa con molte altre, indicando la qualità di essere il meno ... di (tra...), che in esperanto si esprime con malplej...el:

• La suno estas la malplej distanca el steloj. = Il sole è la meno distante tra le stelle.
• Li estas la malplej kuraĝa el siaj fratoj. = Egli è il meno coraggioso dei suoi fratelli.

• Beppe kondutis la malplej trankvile el la aliaj geknaboj = Beppe si è comportato meno tranquillamente degli altri ragazzi (tra gli altri ragazzi).

[modifica] Esercizi sul superlativo

Traduci in esperanto:

• Questo quadro è bellissimo!
• Lui è il mio amico più leale.
• Sono il più felice degli uomini.
• Lei è la meno fortunata tra le sue sorelle
• Il libro più lungo (di tutti).
• La nuova casa è molto grande.
• L'esame meno difficile è "Lingua esperanto".

[modifica] Esercizio: traduzione

aĝo = età karbo = carbone peono = pedone nobla = nobile ĝojo = gioia

sama = stesso/a, medesimo/a kuri = correre valori = valere doni = dare karesi = accarezzare

Servendovi del vocabolarietto traducete le seguenti frasi:

Li estas 17 jarojn aĝa. — Ŝi estas aĝa je 16 jaroj. — Ŝi estas pli juna ol li. — Ŝi estas unu jaron pli juna ol li. — Li estas je unu jaro pli aĝa ol ŝi. — Ĉu vi demandis al mi, kiom mi aĝas? Mi aĝas 10 jarojn. — Ŝi aĝas 6 jarojn pli ol mi. — Li estas pli aĝa ol ŝi, kiu estas pli aĝa ol mi. — Li estas la plej aĝa el ni tri. — Ankaŭ mia amiko Marko havas 10 jarojn. — Marko estas tiel aĝa kiel mi. — Marko estas samaĝa kiel mi. — Li estas la plej bona mia amiko. — En mia familio mi estas la plej juna. — Ĉu la angla estas pli facila ol Esperanto? — Ne. Esperanto estas la plej facila lingvo el ĉiuj lingvoj. — Tio, kion mi diris al vi, tio, kion mi ripetas al vi estas, ke Esperanto estas tre facila lingvo. — La amo estas pli nobla ol la malamo. — Ami estas pli noble ol malami. — Li kuras pli rapide ol mi. — Mi nomis mian katon Karbeto ĉar ĝi estas nigra kiel karbo. — Mia domo estas 10 metrojn alta. — Mia domo estas je 2 metroj malpli alta ol la via. — Via domo havas la alton de 12 metroj. — Sur la ŝaktabulo la pecoj, kiuj malplej valoras estas la peonoj. — La oro estas pli valora ol la arĝento. — La oro pli valoras ol la arĝento. — La oro tre valoras. — En la dezerto la oro havas nenian valoron. — En la dezerto la akvo pli valoras ol la oro. — Pli bona estas saĝa malamiko ol malsaĝa amiko. — Li estas pli granda, pli forta, ol sia frato. — Ĉu vi vidas mian hundon? La plej granda ĝojo, kiun vi povas doni al ĝi, estas karesi ĝin.